Linux'ta yazılımlar nereden temin edilirler?
Linux
işletim sistemi için sürüm çıkaran yazılım üreticileri, Linux
sürümlerini genellikle çalıştırılabilir durumda olmayan, ham dosyalar
halinde İnternet sitelerinde yayınlarlar. Yani çeşitli programların
İnternet sayfalarında Linux sürümü adı altında yayınlanan ham kod
paketleri indirseniz de çalıştıramazsınız. Bu kodları çalıştırılabilir
programlara dönüştürme işini, kullandığınız Linux dağıtımının
geliştiricileri yaparlar. Geliştiriciler, Linux sürümü bulunan
yazılımların kaynak kod paketlerini alırlar ve o Linux dağıtımına özgü
değişiklikleri de gerçekleştirdikten sonra çalıştırılabilir programlar
halinde paketlerler. Bu paketleri de
dağıtıma ait internetteki paket depolarında yayınlarlar.
Bu yüzden Linux kullanıcıları bir yazılım kurmaya ihtiyaç
duyduklarında Windows kullanıcılarının yaptığı gibi çeşitli İnternet
sitelerinde yazılım aramazlar. Linux kullanıcıları bunun yerine,
kullandıkları Linux dağıtımının paket depolarına bağlanan ve oradaki tüm
yazılımları listeleyen bir yazılım ekleme/kaldırma aracını kullanırlar.
İşte bu yazılım ekleme/kaldırma aracının Pardus'taki karşılığı Paket Yöneticisi'dir.
Pardus'ta yazılımlar nereden temin edilirler ve nasıl kurlurlar?
Pardus’ta yazılımlar Paket Yöneticisi aracılığıyla paket depolarından indirilir ve kurulurlar.
Pardus'un temel bileşenlerinden biri olan bu araç; Pardus'un resmi yazılım depolarında arama yaparak bulduğunuz paketleri
kurmanızı, bilgisayarınızda var olan paketlerin yeni sürümleri çıkmışsa
güncellemenizi ve gerek duymadığınız yazılımları bilgisayarınızdan
kaldırmanızı sağlar.
http://tr.pardus-wiki.org/images/7/71/Package-manager_main_tr.png
Windows yazılımlarını Pardus'ta kullanabilir miyim ?
MS Windows işletim sisteminde programlar
setup.exe, install.exe gibi dosyalar yardımıyla kurulmaktadır.
.exe
uzantılı kurulum dosyaları Windows için yazıldıklarından Pardus gibi
Linux temelli işletim sistemleri için bir anlam ifade etmezler.
Tamamen Windows platformuna hitap eden yani Linux sürümü bulunmayan programların Wine vb. öykünüm yazılımları (
İng. emulator)
vasıtasıyla Pardus altında çalıştırılabilmeleri mümkün olabilmektedir.
Ancak öykünüm yazılımları her yazılımı çalıştıramazlar, çalışan
yazılımların da tüm özelliklerinin kullanılaması veya tam performans
elde edilemesini garanti edemezler. Bununla beraber öykünüm yazılımları
aracılığıyla yazılım kurmanın, sistemin kararlılığına olumsuz bir etkisi
bulunmamaktadır.
Windows yazılımlarını Pardus üzerinde çalıştırmayı denemek yerine
Pardus'ta yer alan muadil özgür yazılımların araştırılıp kullanılması
en sağlıklı çözümdür.
Eğer Windows'ta kullandığınız ve hiçbir şekilde
vazgeçemeyeceğiniz programlar var ise ve bunları Pardus'ta Wine
aracılığıyla düzgün bir şekilde çalıştıramadıysanız bilgisayarınıza hem
Windows hem de Pardus kurarak ikisini birden kullanma yoluna
gidebilirsiniz. Aynı bilgisayarda Windows ve Pardus kullanılması için
iki farklı metot vardır: Şu sayfada anlatıldığı gibi bir kurulum gerçekleştirerek Windows ve Pardus'u ayrı ayrı çalıştırabilirsiniz. Ya da sanallaştırma yazılımları
aracılığıyla Pardus içine sanal olarak Windows işletim sistemini
kurabilirsiniz, böylece istediğiniz zaman iki işletim sistemini aynı
anda çalıştırabilirsiniz.
İlgili kaynaklar
- Neden PiSi, neden illa ki kendi paketlerimiz?
- Windows programlarının Pardus'taki alternatifleri
- Depolarda bulunmayan ve sahipli olan bazı uygulamaların kurulumu
Diğer Linux dağıtımlarına ait .deb, .rpm gibi paketleri Pardus'ta kullanabilir miyim?
Nasıl ki Pardus'a özgü
.pisi uzantılı kurulum paketleri diğer Linux dağıtımlarında çalışmıyorsa, diğer Linux dağıtımları için hazırlanmış
.deb, .rpm
gibi uzantılara sahip kurulum dosyaları da Pardus'ta çalışmazlar. Ancak
bir yazılımın .deb, .rpm gibi uzantılara sahip sürümünün bulunması,
onun (kesin olmamakla birlikte) muhtemelen Linux sürümü bulunan açık
kaynak kodlu bir yazılım olduğunu gösterir. Eğer kullanmaya çalıştığınız
yazılım, bu özelliklere sahip olan ve Pardus paket depolarında yer
almayan bir yazılım ise alttaki başlıkta belirtildiği gibi yazılımın
Pisi paketinin yapılarak depolara alınmasını talep edebilirsiniz.
Linux sürümü bulunan ancak PiSi paketi yapılmamış bir yazılımı nasıl yüklerim?
Eğer Linux sürümü bulunup kaynak kodları açık olan fakat PİSİ paketi
yapılmamış olan (yani Pardus paket depolarında yer almayan) bir programı
kurmanız gerekirse, Paket isteği
maddesinde belirtildiği gibi hata takip sistemi üzerinden o programın
PİSİ paketinin yapılarak paket depolarına alınmasını talep
edebilirsiniz. Ayrıca kaynak kodları açık programlar kod bilgisi olan
kullanıcılar tarafından aşağıda bahsedildiği gibi kaynak koddan
derlenerek kurulabilirler.
Yazılımlar TAR.GZ gibi kaynak kod arşiv dosyalarından nasıl derlenir ve kurulurlar?
Açık kaynak kodlu olup PİSİ paketi yapılmamış olan programların diğer
Linux dağıtımlarında olduğu gibi Pardus'ta da kaynak kodların
derlenerek çalıştırılması mümkündür. Kaynak kod arşivleri genellikle
tar.gz uzantısına sahip olan ve içinde kurulmaya hazır çalıştırılabilir dosyaların
bulunmadığı dosyalardır.
Kaynak kodlar Konsole
gibi metin ekranlar üzerinden komutlar yardımıyla önce derlenip
çalıştırılabilir hale getirildikten sonra kurulabilir. Yazılım derleme
konusunda tecrübeli olmayan kullanıcılar için tavsiye edilmeyen bu
yöntem ile ilgili olarak buradan
bilgi alabilirsiniz. Ayrıca unutulmamalıdır ki resmi paket depoları
dışında herhangi bir yöntemle yazılım kurulması halinde bu tür
kurulumlar sonucunda oluşabilecek hatalardan dolayı Pardus Hata Takip
sistemi kullanılmaz.
Kaynak : http://tr.pardus-wiki.org
.jpg){kind=spacer}
